رونق مجدد مد و طراحی لباس در تاجيکستان
شمسيه قاسم
در دوشنبه

در سال 2004 پس از چهارده سال رکود در تاجيکستان اولين نمايشهای مد در سطح حرفه ای برگزار شد
جنگ داخلی و بحران اقتصادی و اجتماعی در تاجيکستان سال های طولانی منجر به رکود بخشهای از فرهنگ، ازجمله هنر مد و زيبايی شناسی در اين کشور شده بود.
در اين دوره بسياری از متخصصان اين رشته ها تاجيکستان را ترک کرده و در رشد مد و بازار هنر کشورهای خارجی، بخصوص کشورهای همسايه سهم گرفته اند.

اما چنين بنظر می رسد که اکنون تلاشهای تازه ای برای رونق مجد اين هنرها و تربيت متخصصان در کشور صورت گرفته است.

تنها در سال 2004 پس از چهارده سال رکود در تاجيکستان اولين نمايشهای مد در سطح حرفه ای برگزار شد. زيرا پس از قطع فعاليت "خانه مد بانو" در سال 1990 در تاجيکستان هيچ خانه مد و يا شرکتی که توان برگزاری چنين نمايش هنری را داشته باشند، وجود نداشته است.

به گفته هنر شناسان در تاجيکستان استعدادها از يک سو و منابع مختلف فولکلوريک از سوی ديگر برای استفاده در مد فراوان وجود دارد

برگزاری يک نمايش بين المللی مد با شرکت مدل سازان يا طراحان لباس افغانستان، ايران و کشورهای آسيای ميانه در سال 2004 در شهر دوشنبه برای زيبايی شناسان و نسل جوان طراحان لباس و مدل سازان تاجيک پديده ای برانگيزنده بود.

Матни сириллик ин чост

منوره روضی يوا، استاد مدرسه هنر در شهر دوشنبه می گويد طول سالهای زياد دولت و مردم تاجيک بيشتر مشغول حل مشکلات اقتصادی و سياسی خود بودند و مدل سازی و مد به مانند بخشهای ديگر از فرهنگ به بوته فراموشی سپرده شده بود.

اما طی دو-سه سال اخير چند طراح، عمدتا با کمک سازمانهای بين المللی در شهر دوشنبه، چند نمايش برگزار کردند که به گفته خانم روضی يوا تکانی تازه برای مدل سازان تاجيک بوده است.

او می گويد: "مدل سازان ديدند که مد در تاجيکستان آهسته-آهسته احيا می شود و خواهان پيدا می کند. پس از برگزاری اولين نمايشهای مد در شهر دوشنبه مدل سازان تاجيک با الهام تازه به کار خود دست زدند".

اما خانم روضی يوا در عين خحال افزود که در تاجيکستان نياز زيادی برای دنبال کردن اين پيشه و هنرها وجود ندارد.

او می گويد: "هر مدل ساز می خواهد که مدل های وی با تيراژ زياد وارد بازار شود. اما برای اين بايد اين صنعت در تاجيکستان رشد کرده باشد و با مدل سازان تاجيک همکاری شود."

روشنه: اگر وقت برگردانيده می شد، (می توانستم از اول شروع کنم) شايد تخصصی ديگر برای خود انتخاب می کردم. زيرا امروز به فعاليت مدل سازان در تاجيکستان نياز کم وجود دارد

روشنه شيرعلی يوا، مدل ساز جوان تاجيک توانسته است با کمک سازمانهای بين المللی در شهر دوشنبه نمونه ای از کارهای خود را به نمايش گذارد.

اما با وجود اين روشنه می گويد که از رشد آينده خود به عنوان مدل ساز نا اميد است: "اگر آشکار صحبت کنم، در حال حاضر من شبهه می کنم (مطمئن نيستم )که آيا پيشه درستی برای خود انتخاب کرده ام يا خير".

"من 9 سال در اين رشته آموزش ديدم، اما اگر وقت را برگردانيده می شد (می توانستم از اول شروع کنم) ، شايد تخصصی ديگر برای خود انتخاب می کردم. زيرا امروز به فعاليت مدل سازان در تاجيکستان نياز کم وجود دارد و پيشرفت در اين رشته مشکل است".

با وجود اين در تاجيکستان مدل ساز تاجيکی به سر می برد که نه تنها مدل های خود را در داخل و خارج اين کشور به نمايش می گذارد، بلکه در مغازه خصوصی خود لباسها را با اتيکت يا برچسب اسم خود، يعنی مولوده همراه يوا به فروش می رساند.

مولوده همرا يوا تنها مدل سازی است که سالهای آخر ستاره های موسيقی و هنر تاجيک نيز مشتری کار او شده اند. به اين سوال که چه گونه توانسته است در کار خود موفق شود، خانم مولوده چنين پاسخ داد:

مولوده همراه يوا تنها مدل ساز تاجيکی است که نتنها مدل های خود را در داخل و خارج اين کشور به نمايش می گذارد، بلکه در مغازه خصوصی خود لباسها را با اتيکت يا برچسب اسم خود به فروش می رساند.

"در ابتدا، نيروی خود را برای ساختن چهره خود به عنوان طراح و خياط صرف کردم. سپس طراحی و تهيه مدلهای خود را آغاز کردم. کليه مبلغی را که از کار خياتی به دست می آوردم، برای خريداری پارچه ها و اشياء ضروری برای تهيه لباس صرف می کردم.

"همزمان برای پرداختن مبلغ اجاره سالن نمايش و حق خدمت کارگردانهای نمايشهای مد پولی را بس انداز می کردم. مدلها را خود آموزش می دادم، چون برای پرداختن حق خدمت استادان رقص پول نداشتم. غير از اين تخصص اول من اقتصاد است و اين پيشه به من در تجارت و تاسيس فروشگاه اختصاصی لباس کمک کرد".

خانم مولوده افزود که در آينده می خواهد کارخانه های کفش دوزی و عطر سازی خود را نيز تاسيس بدهد، زيرا به گفته وی اين رشته برايش هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ ايجادی جالب است.

او گفت: "غير از اين من می خواهم بيشتر با نمايشهای مدلهای خود به خارج از تاجيکستان سفر کنم. زيرا می خواهم که مدل سازان و عنصورهای تاجيکی در جهان مد مطرح شوند، زيرا تاجيکستان در اين زمينه بالقوه خوبی دارد."

مولوده همراه يوا در آينده می خواهد کارخانه های کفش دوزی و عطر سازی خود را نيز تاسيس بدهد، زيرا به گفته وی اين رشته برايش هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ ايجادی جالب است

در همين حال هنر شاناسان نيز به آينده مد تاجيک خوشبين هستند. به گفته آنها در تاجيکستان استعدادها از يک سو و منابع مختلف فولکلوريک از سوی ديگر برای استفاده در مد فراوان وجود دارد.

به باور آنها عنصورهای ملی تاجيک را حتی می توان در برخی از کلکسيون های مد اروپايی مشاهده کرد.

اما به گفته آنها مدلسازان تاجيک هنوز فاصله بين مد "ملی" و مد "جهانی" را طی نکرده اند که توانند بزودی از پتانسيل خود برای تهيه مد در سطح جهانی استفاده کنند.

http://www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2006/04/060408_sq_tajik_fashion.shtml
source: